İSO, ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansına ilişkin kasım ayı verilerini açıkladı. Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) kasım ayı verilerine göre Türkiye’deki korona vaka sayılarının artmasının müşteri talebini ve üretim süreçlerini olumsuz etkilemesi, firmaların kasımda karşılaştığı temel zorluk oldu. Bu duruma bağlı olarak yeni siparişler ve üretim yavaşladı. Yeni ihracat siparişleri de ivme kaybetti.
Sonuç olarak PMI, Covid-19 kaynaklı daralmanın ardından haziranda başlayan toparlanma döneminin en düşük düzeyinde gerçekleşti ve 51,4’e düştü.
Birikmiş işler ayakta tuttu
Korona salgınında ikinci dalga, kasımda birçok imalat sanayi sektöründe toparlanmanın hız kesmesine yol açtı. Takip edilen 10 sektörün sadece dördünde faaliyet koşulları iyileşti. Yeni siparişler açısından, kimyasal, plastik ve kauçuk ile gıda ürünleri olmak üzere iki sektörün büyüme bölgesinde olduğu gözlendi.
Anketin görece olumlu gelişmesi ise iş hacimlerinin geçen aylarda gösterdiği toparlanmaya bağlı olarak firmaların istihdam düzeylerini artırmaya devam etmesi oldu. Çalışan sayılarındaki yükseliş ve yeni siparişlerdeki yavaşlama, firmaların birikmiş işlerini azaltmaya devam edebilmesini sağladı.
Girdi maliyetleri yükseldi
Covid-19 salgını, tedarik zincirleri üzerinde giderek daha ciddi etki yarattı ve kasım ayında teslimat sürelerindeki artış, anket geçmişinin üçüncü en yüksek düzeyinde gerçekleşti. Bu durum girdi stoklarının gerilemesine katkı yaptı. Benzer şekilde, üretim gereksinimlerindeki düşüşe bağlı olarak satın alma faaliyetleri de hafif bir azalma gösterdi. Türk lirasının yakın dönemde ABD doları karşısında gösterdiği değer kaybı, hem girdi maliyetleri hem de nihai ürün fiyatlarındaki keskin artışların sürmesinde belirleyici oldu. Bununla birlikte, her ikisinde de enflasyon oranları Ekim ayına göre hafif düşüş sergiledi.
İSO Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi: “Covid-19 salgınının yeniden hızlanması, kasımda Türk imalat sektörünün hızını kesti ve talepte zayıflamaya yol açtı. Bununla birlikte, salgının yol açtığı aksamadan hızlı bir şekilde çıkabildiğini daha önce göstermiş olan sektörde firmaların geleceğe yönelik güveninin yeni işe alımları sürdürmeye yetecek düzeyde olduğu gözlendi. Enflasyon cephesinde de bazı olumlu işaretler dikkat çekti. Girdi maliyetleri ve nihai ürün fiyatlarındaki artış hızları ekim ayına göre hafif gerileme kaydetti. Türk lirasının son dönemde kayıplarının bir bölümünü geri almasına bağlı olarak, önümüzdeki aylarda enflasyonun daha da yavaşladığını görebiliriz.”
Eşik değerin üzerinde
Eşik değer olan 50’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, ağustos’ta 54,3 olarak ölçülen manşet PMI eylül ayında ise 52,8 seviyesine gerilemiş, ekim ayında bir miktar toparlanarak 53,9 olarak gerçekleşmişti.
