Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın fiyatlarını Türkiye’nin büyük bir bölümünde yaygın şubeleri bulunan zincir marketlerden derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir sepeti esas alarak hazırladığı gıda fiyatları endeksinin Şubat 2025 sonuçları raporunu açıklandı.
Raporda, dünyadaki eğilimin aksine Türkiye’de son 57 aydır aralıksız olarak artan gıda fiyatlarında bu yıl ocak ayında yüzde 4, şubatta ise yüzde 2,2 oranında arttığı kaydedildi. Yılın ilk iki ayında toplam yüzde 6,4 oranında artan gıda fiyatlarında yıllık artış ise yüzde 52,8 oldu. Şubat 2025 itibarıyla son 12 aylık ortalama fiyatlar ise bir önceki 12 ayın ortalamasına göre yüzde 72,2 oranında yükseldiği belirtildi. Açıklamada, şu ifadelere yer verdi:
“İçinde bulunulan yüksek enflasyon sürecinin en ağır faturasını gıda fiyatları yüzünden ücretliler, dar gelirliler ve yoksullar ödüyor. Vatandaşlar bu faturayı, gıdaya daha fazla para ayırabilmek için, eğitim, sağlık, giyim, barınma ve benzeri diğer temel ihtiyaçlarına yönelik harcamalarını kısarak ödüyorlar. Türkiye’nin, daha uzun süre devam edeceği tahmin edilen enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatları yüzde bin 85 oranında arttı. Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl ocak ayında 1.159 lira, şubat ayında ise bin 185 ödemek zorunda kaldılar.
‘GIDA FİYATLARI ARALIKSIZ 57 AYDIR ARTIYOR”
Gerek gıda fiyatlarında gerekse de genel enflasyon oranlarında yıllık olarak yaşanan düşüşler, fiyatların, dolayısıyla hayat pahalılığının azaldığı anlamına gelmiyor. Aksine fiyatlar, artış oranı önceki aylara göre azalsa da artmaya devam ediyor. Diğer bir ifadeyle hızı düşse bile sabit gelirlilerin yoksullaşma süreci devam ediyor. Eylül 2021’den bu yana kamu çalışanlarının ücretlerinde yüzde 881,5 oranında artış yaşandı. Diğer bir ifadeyle söz gelimi Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanı ücreti Ocak 2025 zammıyla birlikte 982 lira düzeyine çıktı. Ücretlerindeki artış gıda fiyatlarındaki artışı bile karşılamaya yetmeyen kamu çalışanlarının alım gücü gıda fiyatlarına karşı erimeye devam ediyor. Nitekim bu yıl ocak ayında kamu çalışanlarına geçmiş enflasyon farkı hariç yapılan yüzde 6 oranındaki toplu sözleşme zammının tamamı daha ilk iki ayda eridi. Çalışanlar şubat ayından itibaren alacaklı konumuna geldi. Birleşik Kamu-İş’in gıda fiyatları endeksi Haziran 2020’den bu yana her ay, yani aralıksız olarak 57 aydır bir önceki aya göre artıyor. Bu 57 aylık dönemde gıda fiyatları 16 katı arttı. Gıda fiyatlarındaki bu aralıksız artış Haziran 2020’de 100 liraya alınan bir sepet gıda maddesinin bugün1.732 liraya alınabilir hale getirdi.”
‘ŞUBAT AYINDA GIDA ARTIŞ ORTALAMASI YÜZDE 2,2 OLDU”
Şubay ayında ortalama gıda artış oranın yüzde 2,2 olduğu belirten raporda, aylık gıda artışlarına ilişkin de şu bilgilere yer verildi:
“Şubatta sebze ve işlenmiş gıda dışındaki tüm harcama gruplarında fiyatlar değişik oranlarda arttı. Ekmek-pirinç-un-bulgur harcamaları şubatta bir önceki aya göre yüzde 5,6 oranında artarken, et ve balık grubu harcamalarında yüzde 3,6 oranında yükseliş oldu. Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 4,4 oranında zamlandı. Tereyağı dışındaki yağ harcamaları ise önceki aya göre yüzde 1,1 arttı. Meyve fiyatlarının yüzde 1,9 oranında yükseldiği şubatta sebze fiyatlarında da bir önceki aya göre yüzde 5,6 oranında düşüş yaşandı. Bakliyat fiyatlarının önceki aya göre yüzde 3,4 oranında arttığı şubatta salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatları ise yüzde 1,2 oranında geriledi. Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için şubatta bir önceki aya göre yüzde 2,2 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.”
‘YILBAŞINDAN BU YANA GIDA FİYATLARI YÜZDE 6,4 ARTTI”
Son iki aylık gıda enflasyonunun yüzde 6,4 olduğu belirtilen Birleşik Kamu-İş’in raporunda, “Gıda fiyatları bu yıl ocak ayında ise bir önceki aya göre yüzde 4 oranında artmıştı. Ocak-şubat dönemindeki toplam artış ise yüzde 6,4 olarak gerçekleşti. İlk iki ayda ekmek, pirinç, un, bulgur, makarna fiyatlarında ortalama yüzde 6,8, beyaz ve kırmızı et fiyatlarında yüzde 5,9, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatlarında yüzde 11,7, yağ fiyatlarında yüzde 1,1, meyve fiyatları yüzde 4,7, sebze fiyatları yüzde 4,2, bakliyat yüzde 5,7 ve diğer işlenmiş gıda fiyatları da yüzde 3,3 oranında yükseldi” denildi.
”GIDA FİYATLARINDA YILLIK OLARAK YÜZDE 52,8 ORANINDA ARTIŞ OLDU”
Birleşik Kamu-İş’in raporuna göre yıllık oranda gıda enflasyonu yüzde 52,8 oldu. Raporda, “Ekmek, un, bulgur, makarna fiyatları bu yıl şubat ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 45,4, et-balık fiyatları 29,7, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatları yüzde 31,5 oranlarında artış gösterdi. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 38,4 oranında zamlandı. Meyve fiyatları yüzde 154,5, sebze fiyatları ise yüzde 116,5 oranında yükseldi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 19,3, diğer gıda fiyatları ise yüzde 35,9 oranında zamlandı. Gıda fiyatlarında yıllık olarak yüzde 52,8 oranında artış oldu” ifadelerine yer verildi.
12 AYLIK ORTALAMA FİYATLARA GÖRE YÜZDE 72,2 ORANINDA ARTTI
Şubat 2025 sonu itibarıyla son 12 aydaki ortalama gıda fiyatlarına ilişkin şu ifadeler kullanıldı:
“Şubat 2024 sonu itibariyle son 12 aylık ortalama fiyatlara göre ise yüzde 72,2 oranında arttı. 12 aylık ortalama fiyat artışı ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 47,3, et-balık fiyatlarında 55,7 süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 43,9 oldu. Yıllık ortalamalara göre yağ fiyatları yüzde 62,9, meyve fiyatları yüzde 124,2, sebze fiyatları ise yüzde 189,1 oranında arttı. Bakliyatta son 12 aylık ortalama fiyatlar bir önceki 12 aylık döneme göre yüzde 44,5, diğer gıda fiyatları ise yüzde 56,5 oranında zamlandı.”
KAYNAK: ANKA
