Tüketiciler kredi kartı harcamalarına hız verdi. Merkez Bankası verileri dört haftalık ortalamada kartlı harcamaların 100 milyar lirayı aştığını gösterirken BDDK verileri bireysel kredi kartı harcama stok büyüklüğünün tüketici kredilerindeki payının yüzde 30’a dayandığını ortaya koydu.
Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine göre, Türkiye’de son dönemde tüketici kredilerinde yaşanan hızlı artışın yanı sıra banka ve kredi kartı harcamaları da rekor kırdı. Merkez Bankası verilerine göre, banka ve kredi kartı harcamaları dört haftalık ortalamada 100 milyar 85 milyon 182 bin liraya yükseldi. Yıllık artış ise yüzde 150’yi aştı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre de bireysel kredi kart borcu stoku 20 Ocak haftasında 460.6 milyar lira ile geçen yılın aynı haftasına göre yüzde 123,78 artış gösterdi. Uzmanlar Merkez Bankası’nın politika faizi indirimleriyle kredi kartlarına getirilen faiz sınırının tüketiciler için borçlanmayı cazip hale soktuğunu dile getirerek herhangi bir faiz politikası değişiminde ise hanehalkı borçluluğunun ve bunun iç talebe etkisinin ağır olacağına dikkat çekti.
KREDİ KARTI HARCAMALARI ARTTI
Merkez Bankası’nın Ağustos 2022’de başladığı politika faizi indirimleri sonrasında bankaların kredi kartı işlemlerinde uygulayabilecekleri azami faiz oranları da düşüş geçti. Politika faizi indirimleri öncesi yüzde 1,80 olan kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami akdi faiz oranı, eylülde yüzde 1,73’e, ekimde yüzde 1,63’e, kasımda yüzde 1,5’ye ve aralıkta ise yüzde 1,36’ya geriledi. Kredi kartı işlemlerinde gecikme faiz oranı da ağustostaki yüzde 1,74 oranından eylülde yüzde 1,68’e, ekimde yüzde 1,60’a, kasımda yüzde 1,5’ye, aralıkta ise yüzde 1,39’a indi. Kredi kartı faizi şu an yüzde 1,36, gecikme faizi oranı da yüzde 1,39 seviyesinde. Buna karşılık ihtiyaç kredisi faizleri ise yüzde 30 seviyelerindeki yüksek seyrine devam ediyor.
Merkez Bankası verilerine göre, banka ve kredi kartı harcamaları son haftalarda hızlı bir yükseliş eğilimine girdi. Yeni yılın etkisiyle de 30 Aralık 2022 haftasında 116.1 milyar lira ile rekor kıran haftalık kartlı harcamalar dört haftalık ortalamaya göre bakıldığında ise 20 Ocak haftası itibariyle 100.1 milyar liraya geldi. Geçen yılın aynı döneminde dört haftalık ortalamaya göre kartlı harcama miktarı sadece 39.6 milyar lira seviyesindeydi. Merkez Bankası kartlı harcama verileri hem bireysel hem de ticari kartlardaki harcamaları içeriyor.
Toplam krediler içinde bireysel kredi kartlarının payı da yükseldi. Geçen yıl 21 Ocak haftasında bireysel kredi kartı stokunun toplam kredi stoku içindeki payı yüzde 4,17 seviyesinde bulunuyordu. Bu yıl 20 Ocak haftasında ise bu pay yüzde 5,97 ile yüzde 6’ya ulaştı. Yani toplam krediler içindeki payında yüzde 43,2’lik artış oldu.
‘HANEHALKI AŞIRI AŞIRI BORÇLU HALE GELEBİLİR’
Bankacılık uzmanları, tüketicilerin kredi kartı faizindeki üst limitin geldiği noktayı ve bu seviyelerden borçlanmayı optimal değerlendirdiklerini dile getirerek asgari ücret zammı sonrası yükselen kredi kartı limitleriyle birlikte bu taraftan harcama yapmanın oldukça avantajlı duruma geldiğini belirtti. Kredi kartını kullanmanın daha kolay olduğunu ve tüketicilerin artık kredi kartlarını kredili alışveriş şeklinde kullanmaya başladıklarını söyleyen bankacılık uzmanı, düşük faiz ve yüksek enflasyon beklentisinde taksitli alışveriş imkanının tüketicileri cezbettiğini dile getirdi. Bankacılık uzmanı enflasyondan korunmak için tüketicilerin ihtiyaçlarını öne çektiğini kaydederek şu an hanehalkı borçluluk seviyeleri çok yüksek olmasa da bu hızla borçlanma devam ettiğinde hanehalkının aşırı borçlu hale geleceğine dikkat çekti. Uzmanlar, kredi kartı harcamalarının yanı sıra yüksek faiz oranına rağmen tüketici kredilerinin de hızlı arttığına işaret ederek bunun iç talebi ve buna paralel büyümeyi de artıracak bir faktör olduğunu vurguladı. Ancak uzman, faiz politikasında normalleşme olduğu ve faizlerin yükselmesi halinde hanehalkının bu yeni durumu yüksek borçlu olarak karşılayacağına dikkat çekerek yüksek borçlu tüketicinin faizden daha fazla etkileneceğini ve iç talebe etkisinin de büyük olacağını dile getirdi. Uzman, kredi kartı harcamalarında artış bu hızla giderse çok ciddi seviyelere ulaşabileceği uyarısını da yaptı.
