Türkiye’nin kronik sorunu haline gelen ve pandemi ile birlikte 10 milyon sınırına ulaşan işsizlik, en büyük darbeyi gençlere vurdu. Ekonomik döngüde kendine yer bulamayan ve işsizlik dalgası altında umudunu yitiren gençler için eğitimli olmak da bir fark yaratmazken, çalışan gençler arasında ise yüksek yoksulluk oranı ve kayıt dışı istihdam dikkat çekiyor. Toplam genç işsizliği resmi verilere göre son bir yılda yüzde 8.8 artarak yüzde 25’e yükselirken, geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 42.7 olarak hesaplandı. Her 10 gençten en az 4’ünün işsiz olarak anne ve babası tarafından geçindirilmeye mahkum olduğu bu tabloda en vahim durum ise yine genç kadınlar için geçerli oldu.
İKİ GENÇ KADINDAN BİRİ
Pandemiyle birlikte en fazla işsizlik artışı genç kadın işsizliğinde görüldü. Son bir yılda genç kadın işsiz sayısı yüzde 15.6 artarak yüzde 31.7’e yükselirken, geniş tanımlı genç kadın işsizliği yüzde 52.4’ü buldu. Bu veri, her genç iki kadından birinin işsiz olduğunu ortaya koyarken erkekler için dar tanımlı işsizlik yüzde 22 iken, geniş tanımlı genç işsizlik oranı yüzde 36.9 oldu.
GENÇLER UMUTSUZ
DİSK/ Genel İş Sendikası tarafından hazırlanan genç işsizlik araştırması Türkiye’nin geleceğini oluşturan gençlerin umutsuzluğunu da ortaya koydu. Rapora göre OECD’de yüzde 39.61 olan genç istihdam oranı, Türkiye’de 2020 yılı ilk çeyreğinde yüzde 30.9 (3 milyon 606 bin kişi) iken, 2021 yılı ilk çeyreğinde bu oran yüzde 30.6’ya (3 milyon 620 bin kişi) geriledi.
Rapora göre bu tablonun en önemli sebebi gençlere istihdam yaratmayan ekonomi politikaları olurken, gençlerin de umudu tükenmiş durumda. 2020 yılında 1 milyon 73 bin genç iş bulma ümidini yitirip iş aramayı da bıraktı. Öte yandan 1 milyonun üzerinde gencin kayıtlı olduğu İŞKUR, işsiz gençlerin sadece yüzde 3.3’ünü işe yerleştirebildi.
3 GENÇTEN 1’İ KAYIT DIŞI
Rapora göre, eğitim durumuna göre genç işsizlik oranları karşılaştırıldığında üniversite mezunu her 10 gençten 4’ü işsiz. Yükseköğretim mezunu gençlerde işsizlik oranı yüzde 35.1 olurken, okuma yazma bilmeyen gençlerde yüzde 42.9. En düşük işsizlik oranı ise yüzde 19.6 ile ortaokul veya dengi meslek ortaokul mezunu gençlerde. Gençlerin yüzde 95.1’i sendikasız olarak çalışırken, salgın ile birlikte gençlerde kayıt dışı istihdam oranları da arttı. Türkiye’de toplam genç istihdamında kayıt dışı çalıştırılma oranı resmi rakamlara göre 2021 yılı ilk çeyreğinde 1 milyon 290 bin kişi ile yüzde 36.6 oldu.
