Türkiye’de sayısı 120 bini bulan restoran ve kafeler ile buralarda istihdam edilen 2 milyona yakın çalışan, salgından en fazla etkilenen kesimlerin başında geliyor.
Dünya gazetesinden Yener Karadeniz’in haberine göre; Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TURYİD) Başkanı Kaya Demirer, pandemi döneminin başlangıcından bu yana işletmelerin yüzde 20’sinin iflas ettiğini dile getirdi ve geçen sene başlayan kısmi süreli kapatmaların bu sene de sektörde iflasları artıracağını söyledi.
Ramazan ayı ve bayram sürecinde kapalı kalınmasının hali hazırda yüzde 20’ye ulaşan iflas ve kapanmaların, yüzde 25 bandının üzerine çıkacağı tahmininde bulunan Demirer, Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ) iptali ile çalışanların zorunlu ücretsiz izne çıkmış olmasının da önemli sorunlar arasında olduğunu belirtti.
‘Kalifiye elemanlar sektörü terk ediyor’
Geçtiğimiz haftalarda açıklanan bin 500 TL’lik desteğin kalifiye eleman açısından büyük bir sıkıntı yaratacağını anlatan Demirer, “Günlük 50 TL’lik geçim desteğinin yetersizliği nedeniyle, bu arkadaşlar ileriye iyimser bakamayıp sektörü terk ediyorlar. Özellikle 3 bin 600 gün sayısını dolduranlar iş yerleri ile ilişkilerini koparıyor. Bu durum da şu anda büyük nakit sıkıntısı çeken işletmeleri çok zor durumda bırakıyor” diye konuştu.
Demirer, öncelikli olarak Mart sonu sona eren Kısa Çalışma Ödeneği’nin devam etmesinin çalışanlar açısından önemli olduğunu söyledi. Demirer, diğer beklentilerini ise şöyle sıraladı:
“Tükenmiş olan öz sermaye dikkate alındığında başta yeniden yapılandırmaya giren ve taksitlerini ödeyemeyen işletmelere taksit öteleme imkanı, düşük faizli işletme sermayesi niteliğinde uzun vadeli KGF kredisi, açılış sonrası istihdamı koruma şartı ile 2020 yılında ciro kayıpları tutarında SGK-Prim desteği ile indirilmiş KDV’lerin yıl sonuna kadar devam ettirilmesini bekliyoruz.”
‘En ağır fatura esnafa çıktı’
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken de pandemi sürecinin en ağır faturasının esnafa çıktığını, esnafın ekonomik gücünün artık kalmadığını belirtti. Önceki gün açıklanan paket servis kararının ise sektörde çoğu restoran için uygun olmadığını anlatan Palandöken şunları ifade etti:
“İftar, çorba ile başlar her yerde. Sulu yemek paket servise çok uygun değil. Bu nedenle birçok restoran ramazan ayı boyunca kapalı kalacak. Bu karar fast food’culardan başka kimsenin işine yaramaz. Evet kapanmaları bekliyorduk ama bir ek destek de olur diyorduk. Esnafın vergisi, dükkan kirası, iş yerindeki elektrik, doğalgaz, yanında çalışanların maaşları ne olacak? Yeni bir problem ile karşı karşıyayız. Ramazan ayı esnaf için çok önemli bir dönem. Bir yıllık beklentinin karşılığı ramazan, insanların en çok alışveriş yaptığı bir dönemdir. Bayram sonrası esnafın işi zor.”
‘300 bin çalışan daha işsiz kalabilir’
Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Başkanı Ramazan Bingöl de ramazan ayının kaybedildiğini, artık sektörün bayram sonrasına yönelik umutlu olduğunu söyledi. Bingöl, “Bayramdan sonra tamamen açılmayı bekliyoruz. Açılmazsa inanılmaz sıkıntıya girecek sektör. Bu süreçte de bizim sektöre özel bir teşvik lazım. Çalışanların bin 500 TL ile geçinmesi çok zor. Çalışanların yarısı bekliyor şu an. Yasaktan sonra destek gelmezse en az 300 bin kişi işiz kalabilir” dedi.
