Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) vasıtasıyla 30 Haziran 2018 tarihinden itibaren Türkiye’deki şebekeye iletilmekte olan doğal gaz, 2020 yılının son günleri itibarıyla Türkiye-Yunanistan sınırından başlayan Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) bağlantısı üzerinden Avrupa’ya da iletilmeye başlandı.
TANAP Genel Müdürü Saltuk Düzyol, Azerbaycan ve Türkiye arasında devam eden köklü iş birliğinin en önemli göstergelerinden biri olan projenin, aynı zamanda küresel anlamda iki ülkenin enerji alanındaki markalaşma sürecine destek olduğunu ifade etti.
Saltuk Düzyol, “Azerbaycan topraklarından başlayan bu yolculuk, ülkelerimizin birçok alanda gelişmesine katkı bulunurken, enerji sektörüne atılan kalıcı bir imza niteliği taşıyor. Tarihte ilk kez Azerbaycan gazı herhangi bir aracı olmadan doğrudan Avrupa piyasasına ulaşıyor. 31 Aralık 2020 itibarıyla Avrupa’ya gaz akışının başladığı projemizde ilk gün için TAP üzerinden Avrupa’ya 10,9 milyon metreküp gaz taşındı. Gelecekte projemizin yarattığı değerleri gururla izlemeye devam edeceğiz” dedi.
10 milyar metreküp gaz teslimatı
Türkiye ve Azerbaycan’ın enerji alanındaki stratejik iş birliğinin en önemli projelerinden biri olan TANAP’ın ardından TAP’ın da ticari gaz akışına hazır hale gelmesi ve Avrupa’ya doğal gaz iletiminin başlamasıyla birlikte enerji sektöründe yeni bir dönemin başladığını belirten Saltuk Düzyol, şunları söyledi:
“Ülkemizin ve dünyanın lokomotiflerinden biri olan enerji sektörü, uzun vadede kalkınmanın baş aktörü olmaya devam edecek. Enerji alanında uluslararası iş birliğinin en başarılı projelerinden biri olan ve özellikle Avrupa Birliği için alternatif bir enerji koridoru oluşturması bakımında stratejik öneme sahip olan TANAP, planlandığı şekilde tam zamanında ve ilk tahmini yatırım maliyetinden yüzde 45 tasarrufla tamamlandı. Bu yönüyle de tüm dünya çapında örnek projelerden biri olan TANAP üzerinden, 2020 yılı sonu itibarıyla Türkiye’ye teslim edilen toplam doğal gaz miktarı 8,4 milyar metreküpe ulaştı. Yüzde 100 verimlilikle işletmeye devam ettiğimiz boru hattımız vasıtası ile içinde bulunduğumuz üçüncü teslimat yılından başlayarak işletme döneminin sonuna kadar, Türkiye’ye her yıl 6 milyar metreküp, 2022 yılından itibaren de Avrupa’ya her yıl 10 milyar metreküp gaz teslimatı yapılmasını hedefliyoruz. Ülkelerimize ve proje paydaşlarımıza sürdürülebilir ekonomik, sosyal ve kültürel faydalar sağlamaya devam edeceğiz.”
TANAP’ın 16 milyar metreküp olan mevcut taşıma kapasitesinin, ek yatırımlarla 31 milyar metreküpe kadar çıkarılabilecek şekilde tasarlandığını belirten Düzyol, TANAP’ın enerji sektöründeki emsal projeler arasında ayrı bir yere sahip olduğunu söyledi. Düzyol, TANAP’ın proje yönetiminde gösterdiği üstün performans sayesinde, merkezi ABD’de bulunan ve dünyanın en saygın meslek kuruluşlarından biri olan Project Management Institute (PMI) tarafından ‘Yılın Projesi’ ödülüne layık görüldüğünü, ayrıca proje süresince uygulamaya koyduğu sosyal ve çevresel yatırım programlarıyla da uluslararası arenada birçok prestijli ödülün sahibi olduğunu ifade etti.
Proje güzergahındaki yerlerde sosyo-ekonomik kalkınma
TANAP, kaynak hacmi itibarıyla Türkiye’de özel sektör eliyle uygulamaya aktarılan en büyük sosyal ve çevresel yatırım programlarından biri olma özelliğini taşıyan Sosyal ve Çevresel Yatırım Programları (SEIP) vasıtasıyla projenin güzergahı üzerinde yer alan il, ilçe ve köylerde sosyo-ekonomik kalkınmayı hızlandırmayı ve doğal kaynakların korunmasını hedefleyen projelere destek oldu. SEIP kapsamında Doğrudan Hibe, Doğrudan Yatırım ve Program Katkısı şeklindeki farklı fonlama mekanizmaları ile toplam 20 il, 67 ilçe ve 600 köyde büyük bir titizlikle belirlenen binin üzerinde projeye finansman desteği sağlandı.
TANAP’ın verileri:
· Projenin uygulama dönemi boyunca 115 milyon adam/saat iş yapıldı ve 233 milyon kilometre yol kat edildi.
· İnşaat faaliyetleri kapsamında 135.332 ana hat borusu kaynağı yapıldı.
· Proje kapsamında hattın geçtiği en yüksek nokta 2.760 metre, en derin nokta ise deniz seviyesinin 65 metre altında oldu.
· İnşaat faaliyetleri kapsamında 50.908.400 metreküplük kazı hacmi ve 1.850 kilometrelik hat boyunca 7.000’e yakın özel geçiş (nehir, karayolu, demiryolu vb.) gerçekleştirildi.
· Projenin en yoğun döneminde 13.000 kişinin çalıştığı TANAP’ta 30 Haziran 2018 tarihi itibarıyla Türkiye’ye ticari gaz akışı başladı.
· TANAP’ın devamında inşa edilen TAP’ın tamamlanmasıyla birlikte 31 Aralık 2020 tarihinde Azerbaycan gazı tarihte ilk kez doğrudan ticari olarak Avrupa’ya iletilmeye başlandı.
· İşletme döneminde, 2020 yılı sonu itibarıyla 672.217 adam/saat iş yapıldı.
· Ticari işletmecilik faaliyetleri yüzde 100 verimlilikle sürdürülüyor.
