Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın, “www.havaizleme.gov.tr” adresinde Türkiye’nin her bölgesinin hava kalitesi anlık olarak yayınlanıyor.
Bu sitedeki verilere göre, İstanbul’da özellikle Kağıthane, Esenler, Kadıköy, Ümraniye, Başakşehir, Beşiktaş, Mecidiyeköy ve Avcılar’da hava kirliliği son günlerde yüksek olduğu görülüyor.
Kirliliğin yüksek olduğu ilçelerin ortak noktası ise ana yollara yakın olması. Havası temiz olan ilçelerin çoğunlukla rüzgara açık bölgeler olduğu göze çarpıyor. Havanın kirli olması trafik yoğunluğu saatlerine göre de değişiyor. Sabah ve akşam yoğun saatlerde kirlilik artıyor. Kağıthane’de, kirli hava neredeyse gözle görülür durumdayken akşam saatlerinde neredeyse ilçeyi pus kaplıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın sitesinde uyarılarda da bulunuluyor. Yeşil, sarı, turuncu, kırmızı, pembe ve bordo renklerin; her biri hava kalitesini ayrı ayrı temsil ediyor. Yeşil, temiz havayı gösterirken; sarı renk, hava kalitesi uygun ama hassas grupların orta düzeyde etkilenebileceğini belirtiliyor.
Turuncu, kırmızı, pembe ve bordo renkler ise tehlike sinyali veriyor. Turuncu, hassas gruplar için sağlık etkisi oluşturabiliyor. Kırmızı, hassas gruplar için tehlikeli ve genel halkı etkileyecek seviyeyi belirtiliyor. Pembe renk, nüfusun tamamının sağlığını etkileyecek seviyede kirlilik olduğunu ve hassas grupların açık havaya çıkmaması gerektiğini gösteriyor. Bordo ise herkesin ciddi sağlık etkisi göreceğini belirtiyor.
Uluslararası Hava Kirliliği Önleme ve Çevre Koruma Birliği Başkanı Prof. Dr. Selahattin İncecik, dünyada her dakikada 13 kişinin hava kirliliği nedeniyle öldüğünü söyledi.
Çapı 2.5 mikron ve daha küçük partiküllerin bu ölümlerin başlıca nedeni olduğunu kaydeden İncecik, “Bu partiküllerin başta trafik olmak üzere kaynağını biliyoruz. Bütün ortamların bunlardan arıtılması lazım” dedi.
Bu durumun ortadan kaldırılması için İncecik, “İstanbul 16 milyon nüfusa sahip, 5 bin 400 kilometrekarelik büyük bir metropol. Bu metropolde 4.5 milyon kadar motorlu araç var, bunların 3.2 milyonu otomobil. Bu otomobillerin yüzde 41’i dizel araçlar. Bugün dizeller partikül MP2.5 dediğimiz partiküllerin en önemlilerinden bir tanesi” diye konuştu.
İnsanların daha çok raylı sistemlere yöneltilmesi gerektiğini belirten İncecik, “İstanbul’da henüz raylı sistem uzunluğu ihtiyaçların çok altında, 230 kilometrelik bir raylı sistem uzunluğu var. Şu anda bu İstanbul’a kesinlikle yeterli değil. İstanbul’un ihtiyacı olan 800 kilometrelik bir raylı sistem uzunluğu” ifadelerini kullandı.
Akademik Solunum Derneği Başkanı ve Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tutluoğlu ise hava kirliliğinin solunum sistemi hastalıkları üzerinde etkisine değindi.
Tutluoğlu, “Gerçekten hava kirliliğinin özellikle solunum sistemi üzerine olumsuz etkileri var. Özellikle kronik solunum hastalıklarının tetiklenmesinde hava kirliliği ciddi bir faktör. Astım, koah gibi hastalıklarda hava kirliliği önemli bir tetikleyici” şeklinde konuştu.
Tutluoğlu, kış aylarında hava kirliliğinin arttığı dönemde solunum hastalıklarından dolayı acile başvuruların da arttığını vurguladı.
Bu dönemde neredeyse yüzde 50 civarında artış olduğunu belirten Tutluoğlu, “‘Astım, koah hariciden hava kirliliğinin yaratacağı zararlı durum nedir?’ diye sorarsanız, akciğer kanseri bunun başında gelir. Sigaradan bağımsız olarak, hava kirliliğinin akciğer kanseri yapma özelliği var hava kirliliğinin. Mesela hava kirliliğinin fazla olduğu günlerde Covid enfeksiyonu kapanların daha şiddetli bir seyir gösterdiğini biliyoruz” şeklinde konuştu.
