AKP Şanlıurfa Milletvekili ve tarihçi Doç. Dr. Halil Özşavlı, İngiliz arşivinde Mustafa Kemal Atatürk’ün 98 yıl önce, Fransa’nın Le Temps gazetesinden Paul Gentizon’a verdiği ve bugüne kadar bilinmeyen röportajını bulduğunu söyledi.
Anadolu Ajansı’na konuşan Halik Özşavlı, İngiliz Milli Arşivi’nde araştırma yaparken tesadüfen bulduğu bir belgenin önemini sonradan fark ettiğini söyledi.
Büyük İzmir yangını ile ilgili araştırma yaparken İzmir Limanı’nda demirleyen İngiliz savaş gemisi Curacoa’nın seyir defterinde Atatürk ile yapılan bir röportajı bulduğunu aktaran Özşavlı, “Röportaj, daha önce hiç yayımlanmamış olması ve Mustafa Kemal’in verdiği mesajlar açısından çok kıymetli” dedi.
Özşavlı, Fransız Le Temps gazetesinden gazeteci Paul Gentizon’un, 12 Şubat 1923’te Atatürk ile yüz yüze röportaj yaptığını belirtti.
ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ’NE SORDUM
Gentizon’un, Atatürk ile yaptığı röportajı, Curacoa adlı İngiliz savaş gemisinin kaptanına rapor ettiğini anlatan Özşavlı, “Kaptan da bunu alıp seyir defterine işliyor. Sonra bu röportaj acaba Le Temps gazetesinde yayımlanmış mı diye baktım. Dönemin Le Temps gazetesini buldum. Orada hiçbir şekilde çıkmamış. Atatürk Araştırma Merkezi’ne sordum, kendim araştırdım, Mustafa Kemal’in bu röportajı kesinlikle bilinmiyor. Dolayısıyla bu röportajın ilk kez ortaya çıktığı ve daha önce yayımlanmamış olduğunu tespit ettim” diye konuştu.
“EĞER OLMAZSA SONSUZ GÜÇLÜKLER VAR OLACAKTIR”
Atatürk’ün, 1,5 sayfalık röportajında üç kez “yeni Türkiye” ifadesini kullandığına dikkati çeken Özşavlı, şöyle devam etti:
“Atatürk, ‘Kapitülasyonları hiçbir koşul altında kabul etmeyeceğimizi, bağımsızlığımız için savaştığımız 4 yıl boyunca her zaman ifade ettim’ diyor. Mustafa Kemal, ‘Fransızların bu konuda diğer herkesten daha uzlaşmaz olması beni şaşırttı. Şahsımın ve ülkemin Fransa’ya karşı hissettiği duygular dostanedir. Fransız hükümeti, bağımsızlığımızı tehlike altına sokacak koşulları kabul etmemiz konusunda ısrarcı olursa biz bu ısrarın dostane olduğunu kabul edemeyiz. Yeni Türkiye, diğer milletler gibi yaşamak istiyor. Biz yeni Türkiye’nin, ikinci bir Çin veya koloni addedilmesine karşıyız. Biz köle olmayacağız. Eylemlerimizi harekete geçiren tek şey, tam bağımsızlığa olan talebimizdir ve Fransız halkı, tutumumuzun başka bir motivasyondan kaynaklandığını düşünmemelidir. Fransa ile iyi ilişkiler kurmak istiyoruz çünkü iki ülkenin birçok müşterek çıkarı var. Bunlar karşılıklı ilişkiye dönüşürse bu, en yararlısı olacaktır. Eğer olmazsa sonsuz güçlükler var olacaktır’ ifadelerini kullanıyor. Röportaj, Mustafa Kemal Atatürk’ün, 98 yıl önce yeni Türkiye’ye ve tam bağımsızlığa vurgu yapması bakımından çok kıymetli.”
