Irkçılık tartışmalarıyla gündemden düşmeyen Afganistan’dan Türkiye’ye yönelen yoğun göç sürüyor. Göçmenler, ölümü göze alarak çıktıkları yolculuğu ve sınır geçişlerini anlaştıkları göçmen kaçakçıları üzerinden yapıyor.
BBC Türkçe’den Mahmut Hamsici, sınırdan geçiş çabalarının sürdüğü Van’da, bir göçmen kaçakçısıyla görüştü.
Kaçakçı, düzensiz göçmenleri Afganistan’dan Türkiye’ye getiren sistemin nasıl işlediğini anlattı.
Kaçakçı, farklı ülkedeki kaçakçıların aralarında iletişim olduğunu, en çok ‘imo’ adlı cep telefonu uygulamasını kullandıklarını, sınırlara kendilerinin gitmeyip oradaki adamları ve çobanlarla çalıştıklarını anlattı.
Türkiye-İran sınırına yeni örülen duvarı, üzerine merdiven atmak, altını kazmak ya da menfezler kullanmak suretiyle aştıklarını söyleyen kaçakçıya göre şu anda sınırdan geçişler sürüyor, ama günlük geçişlerin 1000’li rakamlarla ifade edilecek kadar çok yüksek olmadığını iddia etti.
‘BAKTIM İYİ PARA VAR DEVAM ETTİM’
Kendisi de Afgan olan kaçakçı, bu işe başlamasını ise şöyle anlattı: “Bu işe başlamam bir tesadüfle oldu. Ben Türkiye’ye Afganistan’dan geldim. Sonra kaçakçı oldum. Türkiye’de maddi durumum iyi değildi. Param yoktu. Baktım bu işi yapabilirim. İlk başlarda sahte kimlik işi yaptım sonra bu işe başladım. Baktım ki iyi para var, devam ettim.
Kaçakçı, sistemin işleyişini ise şu sözlerle tarif etti: “Kaçakçıların çoğunluğu Afganlardan oluşuyor. Ama Türkler de var, beraber çalışıyorlar.
Afganistan’dan Türkiye’ye gelmek isteyen biri orada bir kaçakçı buluyor. Onun da bir akrabası daha önce gelmiş olabilir. Onlara soruyor ve kaçakçıyı buluyor. Kaçakçılar birbiriyle çalışır. Adamı alıyor Pakistan’a kadar getiriyor. Pakistan’dan da Tahran’a getiriyorlar. Adam ya Tahran’da kalıyor ya da Türkiye’ye gelmek istiyorsa onu mesela Urmiye’ye getiriyorlar. Urmiye’den de Türkiye’ye getiriyorlar.
Afganistan’dan İran’a giderken önce Pakistan’a gidiyorlar. Ben Pakistan kısmını tam bilmiyorum. İran’a gidince önce Bam diye bir şehir var, oraya gidiyorlar. Sonra oradan yukarıya İsfahan’a gidiyorlar. İsfahan’dan da Tahran’a gidiyorlar. Tahran’dan buraya gelmek istiyorlarsa Urmiye ya da Tebriz’e gidiyorlar. Tebriz’den Hoy’a gidiyorlar. Hoy’dan da buralara geliyorlar, Doğu Beyazıt ya da Van tarafına.
Diyelim ki adam Afganistan’dan direkt Türkiye’ye gelmek istiyor, ondan bin dolar alıyorlar. Ama sadece İran’a gitmek isterse ondan 500 dolar alıyorlar. İran’dan Türkiye’ye de 500 dolara getiriyorlar. Bazıları Türkiye’den Avrupa ülkelerine gidiyor ama onların fiyatları farklı.
Üst seviyedeki kaçakçılar sınıra gitmiyor. Sadece telefonla görüşme yapıyorlar. Mesela benim adamlarım var. İran’da, Afganistan’da, sınırlarda adamlarım var. Bazı çobanlar da asker var mı yok mu diye bize bilgi veriyor. Biz de onlara adam başı para veriyoruz ama kendimiz hiç sınırdan geçmiyoruz. Yani biz sadece telefon görüşmesi yapıyoruz, para yatırma için hesap numarası veriyoruz.
