Eğitim-İş Sendikası’nın 5 bin 514 öğretmen ile çevrimiçi görüşmeler yoluyla yapılan araştırmasına göre, öğretmenlerin yüzde 63’ü çocuklarının gıda ihtiyaçlarını, yüzde 73’ü kıyafet ihtiyaçlarını, yüzde 47’si ise eğitim ihtiyaçlarını rahat karşılayamıyor. Öğretmenlerin yüzde 86’sı ise çocuğunun öğretmen olmasını istemiyor. Daha fazla para kazanabileceği iş bulması halinde öğretmenliği bırakacağını belirten öğretmenlerin oranı ise yüzde 43.
Yarısına yakını yardım alarak geçiniyor
Araştırmaya göre, öğretmenlerin yüzde 96’sı son bir yılda yaşanan fiyat artışlarının bütçesini daha fazla etkilediğini; yüzde 61’i ise gelirlerinin yetersizliği nedeniyle psikolojik sorunlar yaşadığını ifade ediyor. Çok sayıda öğretmenin de kredi borcu var. Buna göre, öğretmenlerin yüzde 44’ü ev kredisi, yüzde 30’u araç kredisi, yüzde 25’i ise çocuklarının eğitimi için çektiği kredileri ödüyor. Öğretmenlerin yüzde 26’sı ek iş yapıyor; yüzde 29’u esnafa olan borcunu, yüzde 35’i ise şahıslara olan nakit borcunu ödemeye çalışıyor; yüzde 37’si de kredi kartlarının sadece asgari ödemesini yapabiliyor. Öğretmenlerin yüzde 3’ünün maaşında icra var, yüzde 8’inin maaşına en az bir kez icra gelmiş ve yüzde 46’sı annesi, babası ya da arkadaşlarından yardım alarak ancak geçinebiliyor. Her ay borç alan öğretmenlerin oranı ise yüzde 22.
Sosyal ve kültürel hayatları bitmiş
Öğretmenlerin yaşadığı geçim sıkıntısı, sosyal ve kültürel hayatlarını da bitirmiş durumda. Yüzde 84’ü son bir yılda tiyatroya, yüze 73’ü ise son bir yılda sinemaya hiç gidememiş; yüze 92’si her gün bir gazete, yüzde 62’si her ay bir kitap bile alamıyor. Siyasi baskı da öğretmenleri etkiliyor. Öğretmenlerin yüzde 46’sı görevden alınma korkusu yaşadığını söylüyor; yüzde 83’ü ise yönetici olmak için mutlaka torpile ihtiyaç olduğuna emin. Öğretmenlerin yüzde 48’i de yöneticiler tarafından öğretmenlere siyasi baskı yapıldığını ifade ediyor. Öğretmenlere göre devlet okullarındaki eğitimin niteliği de gün geçtikçe düşüyor. Öğretmenlerin yüzde 83’ü kalitenin düştüğünü belirtiyor. Öğretmenlerin yüzde 80’i, MEB’i Covid-19 sürecinde başarısız buluyor ve uzaktan eğitimin başarılı olmadığını kaydediyor.
“Öğretmenlerimiz, çaresizlik çukuruna itiliyor”
Araştırma sonuçlarına ilişkin görüşlerine yer verilen Eğitim-İş Genel Başkanı Orhan Yıldırım, “Geleceğin mimarı olan öğretmenlerimizin nasıl bir çaresizlik çukuruna itildiği görülmekte. Bu yılki araştırmamızda en dikkat çekici veriler, geçim sıkıntısına ilişkin. Öğretmenlerin hepsinin borç batağında olduğu, bu borçlar yüzünden yarısından fazlasının psikolojisinin bozulduğu, kendi çocuklarının ihtiyaçlarını bile giderecek kadar ücret verilmediği bir ortamda eğitim ne kadar sağlıklı olabilir? Dünyada ‘Başöğretmen’ sıfatını taşıyan tek lider Atatürk iken 2020’de onun izindeki eğitim neferlerine reva görülen bu karanlık tablo kabul edilemez. Orhan Yıldırım Öğretmenler hamaset değil adalet istiyor” dedi.
“İyi bir iş teklifi alan, mesleği bırakacak”
Eğitim Sen tarafından yapılan anketin sonuçlarına göre, öğretmenlerin çoğu daha iyi bir iş teklifi aldıklarında mesleklerini bırakmayı düşünüyor.
4 bin 565 öğretmenin katılımıyla yapılan “Öğretmenlerin Ekonomik ve Mesleki Sorunlarına Bakış Anketi”nin sonuçlarından bazıları şöyle:
– Ankete katılan öğretmenlerin yaklaşık yüzde 60’ı “Aldığınız maaşın yaptığınız işin karşılığı olduğunu düşünüyor musunuz” sorusuna “Hiç karşılamıyor” yanıtı verdi. Bu soruya “Kısmen karşılıyor” yanıtı verenlerin oranı ise yüzde 38.
– “Ekonomik koşulları daha iyi olan bir iş teklifi alsanız, öğretmenlik mesleğini bırakmayı düşünür müydünüz” sorusunu öğretmenlerin yüzde 70’i “Evet’’ diye yanıtladı.
– Öğretmenlerin yüzde 56’sı “İşyerinizde kendilerini değerli hissetmiyor.”
– Öğretmenlerin yüzde 70’i “İşyerinde kendilerini güvende hissetmiyor.’’
– Katılımcıların yüzde 70’ten fazlası okulların hijyen ve temizlik açısından gerekli koşullara sahip olmadığını belirtti.
– “Pandemi koşullarında okullarda ‘maske, mesafe, temizlik’ şartlarının hayata geçirildiğini düşünüyor musunuz” sorusuna katılımcıların yaklaşık yüzde 69’u “hayır” yanıtı verdi.
– Katılımcıların yüzde 94.5’i “Millli Eğitim Bakanlığı’nın sorunları çözmek için ürettiği politikaların gerçekçi olduğunu düşünüyor musunuz” sorusuna “hayır” dedi.
– Katılımcıların yüzde 88’i “Bir eğitimci olarak MEB ile çeşitli vakıf ve derneklerin yürüttüğü protokolleri doğru buluyor musunuz” sorusu üzerine bunu doğru bulmadığını belirtti.
