Korona virüsüne karşı nüfusa oranla en çok aşı yapan ülkelerden Şili’de, son günlerde vaka ve ölü sayılarındaki artış dikkat çekiyor. Uzmanlar, aşılama ile tedbirlerin kaldırılması arasındaki doğru dengenin kurulması açısından, Şili örneğini yakından izliyor. Etkili bir aşı kampanyası uygularken tedbirlerin hızla hafifletildiği ve vaka ile ölümlerin arttığı Şili ile aşı kampanyası sırasında tedbirleri hemen kaldırmayan İsrail örneği arasındaki farka işaret ediliyor.
HER 100 KİŞİDEN 63’Ü EN AZ BİR DOZ AŞI OLDU
Şili hükümeti, İsrail ve İngiltere ile birlikte en etkili aşılama kampanyalarından birine imza atmış durumda. 19 milyon nüfuslu ülkede her 100 kişiden 63’ü en az bir doz aşı oldu; toplamda yapılan doz sayısı 12 milyona yaklaştı. Ancak ülkede 24 Aralık 2020 günü başlayan, Sinovac, CanSino ve Pfizer aşılarının kullanıldığı aşılama kampanyasında 6 milyonu aşkın kişinin en az bir doz, 3.2 milyon kişinin de iki doz aşı yaptırmış olmasına rağmen vakalar yeniden yükselmeye başladı.
Şili hükümeti geçtiğimiz hafta yeni sokağa çıkma tedbirleri ilan etse de, son bir günde ülkedeki yeni vaka sayıları salgının başından bu yana ilk kez 9 bini geçti. Bir günde 9 bin 171 yeni vaka ve 129 ölüm açıklayan Şili hükümeti ulusal birlik çağrısı yaptı.
‘AŞI KİBİRİ’
Uzmanlar, Şili’de başarılı aşı kampanyasına rağmen vakaların artışa geçmesini ‘aşı kibiri’ olarak niteledi. The Guardian gazetesine konuşan doktorlar, bu durumun öncelikli olarak üç sebeplerden kaynaklandığını söyledi:
* Tedbirlerin aşı sürecinde hızla kaldırılması;
* Brezilya’dan gelen daha bulaşıcı virüsün yayılması;
* Aşı programının yalancı bir güvenlik hissi yaratması nedeniyle halkın sosyal mesafe ve maske tedbirlerine daha az uyması;
* Güney yarımküredeki yaz mevsimi nedeniyle ülke içinde ve dışında seyahat edenlerin artması.
‘BİR ÖNLEM OLARAK SADECE AŞIYA GÜVENİLEMEZ’
Warwick Üniversitesi Tıp Okulu’ndan viroloji uzmanı Profesör Lawrence Young, pandemi koşullarında tedbir alınmadan yapılan aşıların yalancı güvenlik hissi yarattığını belirtti. Young, “Şili’nin, sadece aşı önlemine çok fazla güvenmenin tehlikelerini ortaya koyduğunu düşünüyorum. Aşılar harika ama hiçbir zaman tek başlarına bir çözüm olmayacaklar ve Şili’de şu an yaşananlar bize açık bir uyarı anlamına geliyor” dedi.
‘AŞILAMA SIRASINDA VAKALARI DA KONTROL ETMEK ŞART’
Leeds Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Profesör Stephen Griffin ise Şili’deki durumu, “Aşı yaparken vaka sayılarını hâlâ kontrol altına tutuyor olmanız gerekir. Eğer bunu yapmazsanız sorun yaşamaya devam edersiniz” ifadelerini kullandı.
İSRAİL’İN ÖNLEMLERİ ÖRNEK GÖSTERİLİYOR
Uzmanlar, bir yandan başarılı bir aşı kampanyası yürütürken bir yandan da kademeli olarak açılan İsrail’in ise Şili’yle koşut oluşturduğuna dikkat çekiyor. Vaka ve ölü sayılarının düştüğü İsrail’de, sürekli bir planlama yapıldığı, bağışıklık kazanan kişilere özel yeşil kartlar verilerek üniversite veya konser alanları gibi mekânlara girişte kontroller gerçekleştirildiği, ülke dışından girişlerde antikor testlerinin yapıldığı ve şimdi çocukların da aşılanmasının gündemde olduğu belirtiliyor.
Öte yandan, yarından itibaren kademeli olarak açılmaya başlayacak İngiltere’nin de kapanma-aşılama-tedbirlerin kaldırılması arasındaki dengeye dair önümüzdeki günlerde veriler sunacağı belirtiliyor.
