Eski CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol, altı parti liderinin güçlendirilmiş parlamenter sistem için bir araya gelmesinin umut verici olduğunu belirterek siyasi partilerdeki delege ve üyelik sistemlerini eleştirdi, “Güçlendirilmiş üyelik yoksa güçlendirilmiş parlamenter sistem oluşmaz. 6’lı masa seçmeni rahat ettirmeli” uyarısı yaptı.
Cumhuriyet’ten Gamze Kolcu’nun haberine göre ülkedeki sorunların çözümünün tartışılmaz bir demokratik sistemle çözülebileceğine dikkat çeken Anadol, “Ama partilerin içinde demokrasi yoksa, parti liderleri, Siyaset Bilimci Prof. Maurice Duverger’in söylediği gibi ‘bir süre geçtikten sonra partinin mülkiyetinin kendinde olduğunu düşünmeye başlar ona göre önlemler alırlarsa’, kalemi eline alıp valiler kararnamesi gibi milletvekili kararnameleriyle seçmenin önüne çıkarlarsa o rejime demokrasi denmez. Kendimizi kandırmayalım. 6’lı masa genel başkanlardan oluşuyor. Tüm genel başkanlar bu konuda açık konuşmalı, yurttaşları seçmenleri rahatlatmalı” ifadelerini kullandı.
‘12 EYLÜL’DEN GERİDE’
Anadol, sorunun çözümüne ilişkin 12 Eylül öncesinden örnekler vererek, “12 Eylül’den önce CHP de Adalet Partisi de adaylarını ön seçimle saptıyordu. 12 Eylül’den de geriye gidildi” eleştirisinde bulundu. O dönemki Siyasi Partiler Yasası’nın eksiği, gediği, yanlışlarına karşın “ön seçim” konusunda net olduğuna işaret eden Anadol, yasanın “tüm üyelerle ön seçimi” içerdiğini ve genel merkezlere yüzde 5 kontenjan verdiğini anımsattı. Anadol, merkez yoklamasının ise istisnai bir kural olduğunu mecbur kalınırsa yapıldığını belirtti. “12 Eylül’den sonra iş tersine döndü” diyen Anadol, “Göstermelik 2-3 ilde ön seçim yapan partiler var. O da sanırım sadece CHP. Bütün Türkiye’de genel olarak merkez yoklaması yapılıyor. Neden merkez yoklaması yapılıyor? CHP’ye göre, Kemal Bey’e göre üye yapısı sağlıksız. Kendisi de dürüstçe şunu söylüyor, ‘Milletvekillerini halk değil parti başkanları seçiyor’ diyor. O zaman bunu çözmek lazım” diye konuştu.
‘DELEGELİK TERK EDİLDİ’
Delege sisteminin Avrupa’daki çağdaş partilerce terk edildiğinin altını çizen Anadol, “Çağdaş demokrasilerde partiler sadece genel başkanlarını değil cumhurbaşkanı adaylarını da üyeleriyle belirliyor. Fransız Sosyalist Parti sandığa gitti, yüzde 56’yla François Hollande partisinin adayı oldu. Ardından cumhurbaşkanı seçildi” örneğini verdi.
‘PARTİNİN HÜCRELERİ’
Anadol, popülist partilerin tercih ettiği anlayışın “sokaktan geçen herkesi üye yapmak” olduğunu belirterek “Sayı çok fazla olursa kontrolden çıkıyor. Üyelik ciddi bir şey. İnsan nasıl hücrelerden oluşuyorsa bir siyasi partinin hücreleri de üyeleridir” değerlendirmesini yaptı. Üye ile seçmenin birbirine karıştırıldığını dile getiren Anadol, “Üye, yaşamın her aşamasında parti ideolojisini savunan, fikirleri yayan kişidir. Partisine sadece düşünce yoluyla değil madden de bağlıdır. Aidatını öder, en önemlisi ise partinin eğitiminden geçer” dedi. Anadol, güçlendirilmiş parlamenter sistem için olmazsa olmaz koşulun güçlendirilmiş üyelik sistemi olduğunu vurgulayarak, “Yoksa güçlendirilmiş parlamenter sistem oluşmaz. 6’lı masa seçmeni rahat ettirmelidir” dedi.
‘YASADA ENGEL YOK’
Anadol, mevcut Siyasi Partiler Yasası’nda ön seçime engel bir düzenleme olmadığına dikkat çekerek 6’lı masadaki liderlere şu çağrıda bulundu: “6’lı masa güçlendirilmiş parlamenter sistem vaadiyle umut veriyor. Ekonomik, sosyal bakımdan aynı şeyleri düşünmeleri istenemez onlardan, böyle bir şeye gerek de yok. Bu vaat toplumda heyecan uyandırdı. Ekonomik sosyal sorunların çözülmesi de mutlak demokrasiye bağlıdır. Bu vaadi imza altına almaları önemli bir siyasal olay. Çok olumlu bakıyorum. Ancak diyorum ki: Söylemek yetmez. Partilerin içinde demokrasi yoksa söyledikleriniz havada kalır ve gerçekleşmesi mümkün olmaz.”
