Dünyanın birçok ülkesinde raylı sistemlerde intihar vakalarının önlenmesi amacıyla platform ayırıcı kapılar, yapay zekâ destekli kamera sistemleri, riskli davranışları önceden tespit eden yazılımlar, acil psikososyal müdahale ekipleri ve benzeri uygulamaların hayata geçirildiğini belirten Kılınç, “Marmaray’da meydana gelen intihar vakalarına ilişkin herhangi bir istatistiksel analiz veya risk değerlendirmesi yapılmış mıdır” diye sordu.
Dünya Sağlık Örgütü’nün birçok ülkede uygulanan Ulusal İntiharı Önleme Stratejileri, kriz müdahale hatları, toplum temelli ruh sağlığı hizmetleri ve kurumlar arası koordinasyon mekanizmalarının yaygınlaştırılmasını önerdiğini kaydeden Yüksel Mansur Kılınç, Sağlık Bakanlığının intiharın önlenmesine yönelik yürüttüğü Ulusal İntiharı Önleme Stratejisi veya benzeri bir eylem planının bulunup bulunmadığını sordu.
Kılınç’ın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlamasını istediği sorular şöyle:
1) Marmaray’ın hizmete açıldığı tarihten bugüne kadar yıllar itibarıyla kaç intihar ve kaç intihar girişimi meydana gelmiştir?
2) Bu olaylardan kaçı ölümle sonuçlanmıştır?
3) İntihar ve intihar girişimleri hangi istasyonlarda meydana gelmiştir? İstasyon bazında vaka sayıları nedir?
4) Bakanlığınız tarafından Marmaray’da meydana gelen intihar vakalarına ilişkin herhangi bir istatistiksel analiz veya risk değerlendirmesi yapılmış mıdır?
5) Son beş yıl içerisinde Marmaray’da meydana gelen intihar ve intihar girişimleri nedeniyle toplam kaç sefer iptal edilmiş veya gecikmiştir? Bu olaylar nedeniyle toplam kaç saatlik hizmet aksaması yaşanmıştır?
6) Marmaray istasyonlarında intihar girişimlerini önlemeye yönelik yapay zekâ destekli kamera sistemleri, davranış analizi yazılımları veya benzeri erken uyarı teknolojileri kullanılmakta mıdır?
7) Marmaray istasyonlarında platform ayırıcı kapı (Platform Screen Door) sistemlerinin kurulmasına yönelik herhangi bir fizibilite, proje veya yatırım planı bulunmakta mıdır?
8) İntihar vakalarının ardından makinistler, güvenlik görevlileri ve diğer personele psikolojik destek hizmeti verilmekte midir? Son beş yılda bu kapsamda kaç personele destek sağlanmıştır?
9) Bakanlığınızın, Sağlık Bakanlığı ve ilgili diğer kurumlarla birlikte Marmaray’da intihar vakalarının önlenmesine yönelik yürüttüğü ortak bir çalışma veya eylem planı bulunmakta mıdır?
10) Marmaray istasyonlarında özellikle yüksek risk taşıdığı tespit edilen noktalara yönelik ilave personel görevlendirilmesi veya güvenlik tedbirlerinin artırılması planlanmakta mıdır?
Yüksel Mansur Kılınç, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na ise şu soruları yöneltti:
1) Türkiye’de son on yıl içerisinde yıllara göre intihar ve intihar girişimi sayıları kaçtır?
2) Son beş yıl içerisinde raylı sistemlerde (Marmaray, metro, banliyö ve yüksek hızlı tren hatları dâhil) meydana gelen intihar ve intihar girişimlerine ilişkin Bakanlığınızın elinde veri bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa yıllara göre sayıları nedir?
3) Bakanlığınızın intiharın önlenmesine yönelik yürüttüğü Ulusal İntiharı Önleme Stratejisi veya benzeri bir eylem planı bulunmakta mıdır?
4) Son beş yılda intihar riski taşıyan bireylere yönelik psikososyal destek hizmetlerinden kaç kişi yararlanmıştır?
5) Toplu ulaşım sistemlerinde yaşanan intihar vakalarının önlenmesine yönelik Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve yerel yönetimlerle ortak yürütülen herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
6) Marmaray ve diğer raylı sistemlerde görev yapan personel ile bu olaylara tanıklık eden vatandaşlara yönelik psikolojik destek mekanizmaları konusunda Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
7) Türkiye genelinde 7 gün 24 saat hizmet veren, intihar riski altındaki bireylere yönelik ücretsiz ve kolay erişilebilir bir kriz destek hattı kurulmasına ilişkin Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
8) Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinin sayısının artırılması ve intihar riski taşıyan bireylere erken müdahale edilmesine yönelik yeni bir planlama yapılmakta mıdır?
9) Son beş yıl içerisinde intihar vakalarının en yoğun görüldüğü il ve yaş grupları hangileridir?
10) Dünya Sağlık Örgütü’nün intiharın önlenmesine ilişkin tavsiyeleri doğrultusunda Bakanlığınız tarafından hayata geçirilmesi planlanan yeni uygulamalar nelerdir?
