İzmir’in Aliağa ilçesinde HABAŞ Demir Çelik tesisinde meydana gelen, 17 işçinin hayatını kaybettiği patlamanın ardından tesise gelen CHP heyeti, iş güvenliği önlemleri ve denetimlere ilişkin açıklamalarda bulundu. Emekçilerin tedbirsizliğin bedelini ödediğini, bunun bir iş kazası değil iş cinayeti olduğunu belirten heyet üyeleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a istifa çağrısında bulundu.
TBMM Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı başkanlığında YDK Başkanı ve İzmir Milletvekili Mahir Polat ile Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin’den oluşan CHP heyeti, İzmir’in Aliağa ilçesinde HABAŞ Demir Çelik tesisinde meydana gelen patlamaya ilişkin tesis önünde açıklamalarda bulundu.
“BU BİR İŞ CİNAYETİDİR”
Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, patlamada hayatını kaybeden işçilerin ailelerine başsağlığı dileyerek iş güvenliği önlemlerinin önemine dikkat çekti. Şevkin, şunları kaydetti:
“Ne yazık ki Türkiye’de ölüm facialarının artık kanıksandığı bir sürece girilmiş vaziyette. 17 emekçimizi kaybettiğimiz HABAŞ’ın önündeyiz. Ben acılı ailelere öncelikle sabır ve başsağlığı diliyorum. Bütün yaralılara acil şifalar diliyorum. Ancak şunun altını da çizmek zorundayız. Böyle bir acılı günde de bunların altını çizmezsek ne yazık ki bu acılar ve bu ölümler yaşanagelmeye devam ediyor. Buna iş kazası dememiz mümkün değil. Bu bir iş cinayetidir. Çünkü alınması gereken önlemlerin alınmadığı, yapılması gereken denetimlerin yapılmadığı ortada. Çünkü bu iş yerinde her geçen gün hem ölümlü kazaların hem de gittikçe yaralanmaların arttığı bir süreç yaşanmış. Sadece burada değil. Bugün devlet erkânı gelip burada başsağlığı dileklerini yapıyor, çekip gidiyorlar. Ama unutmamak gerekiyor ki burada bu insanlar ölmeden önce, emekçiler yaşarken alınması gereken önlemlerin alınması, denetimlerin yapılması, iş güvenliğini sağlamakla yükümlü iş sağlığı, işçi sağlığı öncelikle ve iş güvenliğini sağlamakla yükümlü işverenin bu sorumluluğu taşıması çok büyük önem taşımakta. Bir maliyet olarak düşünülemez iş kazalarının önlenmesi. Hiçbir şey insan yaşamından daha değerli değildir. Bu iş cinayetlerinin önüne geçmenin en önemli unsuru devlet mekanizmasının yaptığı denetimler ve işverenin bu önlemleri almasıdır. Bunun paha biçilmez bir yanı vardır. Yaşam hakkı emekçiler için vazgeçilmez haktır. Bir insan hakkıdır ve onların ölmeden önce yaşam hakkının korunmasına dair her türlü tedbirin alınması gerekiyor. Biz artık madenlerde, fabrikalarda, iş alanlarında bu ölümleri sadece taziyelerle geçiştirilmesinden gerçekten bu ülke artık bıktı, usandı. Yeter artık diyoruz. Önlem alınsın. Sadece 2026 yılının ilk 6 ayında İSİK verilerine göre 1736 iş cinayeti yaşanmış arkadaşlar ve bunun 66’sı çocuk. Ne yazık ki çocuk işçiler iş cinayetine kurban gitmiş. Daha ne kadar kurban verilecek? Bir an önce devlet görevlilerinin, işverenin işçi güvenliği ve iş sağlığını sağlamak üzere önlemleri alması gerekiyor.”
“KAZA SAYISI 229’A ÇIKMIŞ”
TBMM Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı ise fabrikada geçmiş yıllarda yaşanan iş kazalarına ilişkin verileri paylaşarak denetimlerin yetersiz olduğunu savundu. Sarı, şunları kaydetti:
“Bugün iktidar sahipleri bakanlarıyla buradalar ama iş işten geçtikten sonra buradalar. Biz arzu ederiz ki ilgili yetkili bakanların bu kazalar yaşanmadan önce bu bölgeye gelip yerinde incelemeler yapması ve bu kazaların olmaması için mücadele etmesi gerekiyor. Bugün bakanlar süreci, ‘takipçisiyiz, sorumlulara bakıyoruz, inceliyoruz’ diyerek bu kazayı olağanlaştırmaya çalışıyorlar ama bugün olağan olmayan bir süreç yaşıyoruz. Bugün 17 canımızı yitirmiş durumdayız. Biz bunlar yaşanmasını istiyoruz. Rapor hazırlamaya başladık. HABAŞ ile ilgili geçmişten bugüne geldiğimizde birçok sicilin kötü olduğunu görüyoruz. 2022 yılında 129 iş gücü kaybı olan kaza yaşanmış burada. Alınan tedbirlerle düşünürsünüz ki azalmış olsun değil mi? Bu bir uyarıdır. İşveren tedbir almıştır. İktidarın erkleri bu işi denetleyecek olanlar gerekli yaptırımları uygulamış ve bunların azaldığını düşünürsünüz. Ama 2025 yılında 129 olan kaza sayısı 229’a çıkmış. Yüzde 55 artmış durumda. Bunun sonucunda da tabii ki alınmayan tedbirler, mış gibi yapılan uygulamalar, kâğıt üzerindeki denetlemeler, uygulamadaki hataları beraberinde getiriyor. Sadece şu kaza ile ilgili bile dün Çalışma Bakanı açıklama yaptı, Sağlık Bakanı açıklama yaptı, Enerji Tabii Kaynaklar Bakanı açıklama yaptı, Vali açıklama yaptı, Cumhurbaşkanı açıklama yaptı. 5 açıklama da birbirinden farklı. Biri dedi ki, ark dökülürken çelik dökümünde, biri dedi vinç hatası, biri vincin parçasının düştüğü doğal gaz borusunu patlattı, diğeri oluşan patlama dedi. Şurada 24 saat içinde 5 yetkin isim 5 farklı açıklama yaptı. Konunun ciddiyetini bu kadar anlayabilirsiniz. Bugün günü kurtarmak ve bu kanın üstünü örtebilmek için mücadele eden bir iktidardan bahsediyoruz. Biz burada emekçinin hakkını savunmak için buradayız. Bugün işvereni korumak, onu meşrulaştırmak için yapılan mücadeleler bir sonraki ölümlerin de önünü açacaktır.”
“TEDBİRSİZLİĞİN BEDELİNİ EMEKÇİLER ÖDÜYOR”
Fabrikada daha önce meydana gelen kazalara ve işçilerin çalışma koşullarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Sarı, şunları kaydetti:
“Fabrikada dünden bugüne her yıl neredeyse şöyle bir liste var. Her yıl bir ölüm vakasıyla karşı karşıya kalmış bir fabrikanın önündeyiz. Bu fabrikanın işletme sahibi burada iş kazasında vefat etmiş biri. Kendisini koruyamayan bir işletmeden bahsediyoruz. Oğlu işletmeye devam ediyor. Oğlu da geçtiğimiz sene Kocaeli’nde fabrikadaki patlamayla vefat edenlerden dolayı 4 yıl 10 ay ceza almış. 1 yıl 9 ay işten men edilmiş, işten uzaklaştırılmış. Bu işletmeler hâlâ denetimsizlik sonucunda… Daha geçen sene yaşanan olaylar, geçen seneyi bırakıp bu cuma günü. Burada bir vefat olmuş. Bir işçi, iş makinesinin lastiği patlaması sebebiyle ondan 3 hafta önce başka bir kaza sebebiyle vefat olmuş bu fabrikada. 2-3 hafta içerisinde 3’üncü kaza ve bugün itibarıyla 19 vefattan bahsediyoruz.
Şu anda gördüğünüz gibi işletme faaliyetlerine devam ediyor. Herhangi bir tedbir alınmış durumda değil. Bugün geldiğimiz nokta itibarıyla tedbirsizliğin bedelini ödüyor emekçilerimiz. Dün, bugün, burada, bulunduğumuz şu noktada bir emekçi kardeşimiz kendisini yaktı. Bize sahip çıkmıyorsunuz, bizi korumuyorsunuz. Hakkımıza, hukukumuza kimse bizi görmüyor, duymuyor diyor. Biraz önce gittik, hastanede yoğun bakımda yatıyor. Ölümün eşiğinde kendisini yakmış ve yoğun bakımda ölüm riskiyle karşı karşıya kalan bir emekçi. Bir insanın kendisini yakmasının ne kadar güç bir şey olduğunu biliyor musunuz arkadaşlar? Buradan milletimize sesleniyorum. Bugün insanlar burada çaresiz. İşçileri ziyaret ediyoruz. İşçilerden aldığımız isyanı duyun yaralılardan. Buradaki işletme sahibi kârlılığını artırabilmek için işçilerin çıkışlarını veriyor. 15 yıllık çalışan işçisi işten çıkarılıyor. Gel yeniden başlayacaksan başla deniyor. 70 liraya çalışan işçi 50 liraya işsizlikten yeniden bu fabrikada çalışmak zorunda kalıyor. Peki Çalışma Bakanı ne yapıyor? Buradaki kazayı meşrulaştırmaya çalışıyor. Bunun hesabını sordu mu? Sendika ne yapıyor? Sendika temsilcileri nerede? Bu işçilerin haklarını savunmak için alınmayan iş güvenlikleri, çalınan iş gücü emeğinin hakkını savunmak için ne yapıyorlar bunlar? Sendikanın yetkililerini buraya işçiye, emekçiye sahip çıkmaya davet ediyoruz.”
“BAKAN İSTİFA EDECEK Mİ?”
İşverenin ve denetimden sorumlu yetkililerin sorumluluğunun araştırılması gerektiğini belirten Sarı, “Bir taraftan hukukun arkasından dolanmaya çalışan bir iktidardan bahsediyoruz. Taşerona devredilerek işçiler A sınıfı denetimden kaçmaya çalıştığı ifade ediliyor. Belli bir sayıya ulaştıkça alt taşerona aktarılıyor. Belli bir sayıya ulaştıkça alt taşerona aktarılıyor. Bu kadar düzensiz çalışan bir işletmeyi neredeyse kutlamaya gelmiş bakanlardan bahsediyoruz. Tebrik edecekler neredeyse. Olanlar oldu. Gerekler hakkında suçlarla hakkında işlem yapıyoruz. Tutuklamalar, savcılarımız burada tutukluyoruz. Peki işverenin sorumluluğu? Peki bugüne kadar almadığınız ve denetlemediğiniz o denetçilerin sorumluluğu nerede? Bakan mesela istifa edecek mi? Bakan burada alınmayan tedbirlerden dolayı istifa edilmek mi? Bakanlığı en azından bu ülkede bir bakanın işini yapamadığı için gerçekten sorumluluk aldığını görmek istiyoruz. Bugün buradan Cumhurbaşkanı’na, Külliye’ye sesleniyoruz. Bakanın affını mı isteyeceksin, yoksa bakan kendisi mi istifa edecek? Tercihi siz bulun. Ama burada bir sorumluluk alın. Bu işletme bir son cinayet olsun” dedi.
“BU KAZA ÖNLENEBİLİRDİ”
Patlamanın nedenlerinin araştırılması gerektiğini vurgulayan Sarı, konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine taşıdıklarını söyledi. Sarı, şöyle devam etti:
“6 ay içerisinde 1700’e yakın vefattan bahsediyoruz. Bunlar kendiliğinden olanlar değil. Sizin göz yumduğunuz cinayetlerdir bunlar. İş kazası değil. Bunlar cinayettir. Siz göz yumduğunuz için oluyor. Bu sebeple en azından bakan 1 gün olsun sorumluluğu kalsın. Bu ülkede 1 kere olsun bir bakan sorumluluk kalsın ve bu iş kazanın sorumluluğunun bedelini birinin ödemesi gerekiyor. Şimdi vinç operatörüne yıkmaya çalışıyorlar. İş kazasıymış diye. İş kazası falan değil. Bakımı yapılmayan vinç. Bu vincin bakımı ne zaman yapıldı? Çıkıp açıklasınlar. Alınan tedbirler yeterli miydi, açıklasınlar. Kopan vinç şu anda bakımda olduğu söyleniyor mu? Bakım esnasında bir kaza olduğu ifade ediliyor. O zaman bu bakım esnasında gerekli tedbirler niye alınmadı? Doğal gaz hattındaki gaz niye kesilmedi? Vincin düşme riski varsa altına gerekli tedbirler niye konulmadı? Bu kaza önlenebilirdi. Niye, kim önlemedi? Bunların hepsini sormaya ve sorgulamaya devam edeceğiz. Bugün Mecliste bu konuyla ilgili bir araştırma önergesini Meclis’e sunmuş durumdayız. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni göreve davet ediyoruz. Gelin bugün verilen önergeye destek olun. Hep birlikte bu işin altyapısını, sorumluları ve gereken iş ve işlemleri yürütülüp yürütülmediğini hep birlikte takip edelim. Bugün bir milat olsun, iş cinayetlerinin son günü olsun diyorum ve bu çağrıyı da Meclisimize buradan hep birlikte yapıyoruz. Heyet hâlinde bu sürecin takipçisiyiz. Hazırladığımız raporları Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi’ne teslim edeceğiz. Buradan tüm Türkiye’ye, emekçilerimizle çağrımız olsun. Cumhuriyet Halk Partisi emek sömürüsünün karşısında emekçinin yanında olmaya ve mücadelesine de sonuna kadar devam edecektir.”
“İŞÇİNİN YANINDA OLACAĞIZ”
CHP YDK Başkanı ve İzmir Milletvekili Mahir Polat ise iş güvenliği konusunda yasal düzenlemelere destek vereceklerini belirterek şunları kaydetti:
“Bu İzmir’de yaşanan ne ilk ne de son olay. Bu zihniyet devam ettiği, hesap verilebilirliğin olmadığı yerde, siyasal hesabı yöneticilerin vermediği yerde bu iş kazalarının karşısında yas tutmaya devam edeceğiz. Orta yoğunluktaki bir savaşta bile 1 yılda bu kadar insanın ölmediği iş kazalarının sadece iş kazası ya da fıtrat ya da güvenlik önlemlerini almadılar, kendilerinden kaynaklı diyerek geçiştirebilmek bir vicdan gerektiriyor. Bu vicdan da maalesef bu ülkeyi yönetenlerde var, bizde yok. Dün burada bir işçimiz bağırarak konuştu. İşçiler bugün açlık sınırının altında yaşamaya mahkûmken bir bir yandan da canlarını çalışırken korumaya çalışıyorlar. Maalesef devlet devlet gibi davranmıyor. Devlet yapması gerekenleri yapmayıp sorumluluk almadığı sürece işçinin iş güvenliğini patronun para hırsına kurban edip onların insafına bıraktığı zaman Türkiye’de bunları yaşamaya devam edeceğiz. Cumhuriyet Halk Partisi işçinin, emekçinin yanında, iş güvenliğinin yanında olacak. Her zaman getirsinler daha güzel bir yasayı. Biliyorsunuz Meclis’te bizim getirdiğimiz yasalara, verdiğimiz önergelere hayır diyorlar. Onlar işçiden, emekçiden yana, iş güvenliğinden yana yasa getirsinler. Biz buradan söylüyoruz. Evet diyeceğiz. Aliağa’nın, Aliağa’daki buranın peşinde olacak buradaki örgütümüz de il başkanlarımız da burada. Buraya maalesef arkadaşlar gelirken de tanıklık ettik. Ne kadar büyük iş adamı olduğunu söylüyorlar ama bu fabrikada ne kadar büyük insanı heba ettiklerini görmüyorlar. Her yıl burada ölümler yaşanıyor. Yaşanmadığı yıl yok. Ölümlerin olmadığı zamanda da uzuv kayıpları, iş görememe raporlarıyla insanlar sınanıyor. Para hırsı bu kadar mı gözlerinizi bürümüş? Kâr hırsıyla yanıp tutuşuyorlar. İnsanlar acılarını, cenazelerini tespit etmeye çalışırken, teşhis etmeye çalışırken burada ek vardiya koyarak çalışmaya, üretmeye, devam etmeye çalışıyorlar. Bu da insanın vicdanını ağrıtıyor. Buradan Işıkhan’a bir çağrı yapıyorum. Buradaki 17 tane insanın vebali sizin boynunuzda. İstifa ederek daha iyi bir Türkiye’nin yolunu açabilirsiniz. Barış dolu daha güvenli iş yaşamının yolunu açabilirsiniz. Ama o erdem sizde var mı bilmiyorum.”
KAYNAK: ANKA
