Adıyaman’ın Bircik Köyü çevresindeki çay yatağında, kentte bugüne kadar kayıt altına alınmamış bir kuş türü ilk kez görüntülendi. Doğa fotoğrafçısı Ferit Gölgül tarafından fotoğraflanan alaca yalıçapkını (siyah beyaz yalıçapkını) avlanma anında objektife yansıdı.
Adıyaman’da ilk kez görüntülenen bu türün, bölgenin biyolojik çeşitliliği açısından önemli bir kayıt olduğu belirtildi. Türkiye’nin yalnızca güney kesimlerinde sınırlı olarak görülebilen alaca yalıçapkını; İsrail, Suriye, Irak, İran’ın batısı, Kuzey Mısır, Nil Vadisi, Hindistan ve Çin Denizi kıyıları gibi geniş bir coğrafyada yayılım gösteriyor.
Belirgin siyah beyaz renkleriyle diğer yalıçapkınlarından kolaylıkla ayırt edilen türün öne çıkan özellikleri şöyle:
“24–27 santimetre boy, 45–47 santimetre kanat açıklığı, 70–95 gram ağırlık ve ortalama 4 yıllık yaşam ömrü. Erkek bireylerde siyah ibik ve taç, göz üzerinde beyaz şerit, enseden geçen kalın siyah bant ve beyaz boğaz bulunuyor. Üst kısımlar, beyaz kenarlı siyah tüylerle benekli bir görünüm oluşturuyor. Dişi bireylerde göğüs bandı daha dar ve kırık; genç bireylerde ise siyahımsı pullu desenler görülüyor. Uzun siyah gagası hançer görünümünde.
Büyük nehir kenarları, göller ve lagünler, kumlu ve kayalık kıyılar, tatlı ve acı su depolama alanları, suya yakın çalı, ağaç, kaya ve direk gibi çıkıntılar tür için doğal tünek görevi görüyor. Tür, su kenarındaki toprak zemine yaklaşık bir metre derinliğinde yuva kazıyor. Dişi yaklaşık 4–5 parlak beyaz yumurta bırakıyor. Kuluçka süresi yaklaşık 18 gün sürüyor ve bakım her iki ebeveyn tarafından paylaşılıyor. Yavrular yuvada yaklaşık üç hafta kalıyor; bireyler bir yıl içinde erginliğe ulaşıyor.”
Doğa fotoğrafçısı Ferit Gölgül’ün kaydettiği görüntülerde, kuşun çay üzerinde avlanırken suya dalıp çıktığı görülüyor. Gölgül, bu kaydın Adıyaman’ın kuş çeşitliliği açısından önemli bir ilk olduğunu ifade etti.
Alaca yalıçapkını çoğunlukla küçük balıklar, suda yaşayan böcekler, yengeç ve kerevit türleri, kurbağalar ve yumuşakçalarla besleniyor. Keskin görüşü ve hızlı dalış becerisi sayesinde avını su yüzeyinden ya da su içine dalarak yakalıyor.
